Günümüz toplumunda, kentleşmenin hızlanmasıyla birlikte inşaat sektörü hızla büyüyor, ancak bu durum giderek daha ciddi bir sorunu da beraberinde getiriyor: İnşaat atıklarının arıtımı ve kullanımı. Kentsel katı atıkların önemli bir bileşeni olan inşaat atıkları, muazzam miktarlarda üretilmekte ve hızla artmaktadır.
Etkili bir şekilde yönetilmez ve rasyonel bir şekilde kullanılmaz ise, yalnızca büyük miktarda arazi kaynağını işgal etmekle kalmayacak, aynı zamanda ciddi çevre kirliliğine neden olarak ekolojik dengeyi de olumsuz yönde etkileyebilecektir. Bu nedenle, inşaat atıklarından en iyi şekilde nasıl yararlanılacağının ve kaynak geri kazanımı, atık azaltımı ve zararsız arıtmanın nasıl sağlanacağının araştırılması, sürdürülebilir kentsel kalkınma için önemli bir konu haline gelmiştir.
İnşaat Atıkları Artmaya Devam Ediyor :
Dünya çapında her yıl milyarlarca ton inşaat atığı üretilmekte ve bu sayı artmaya devam etmektedir. Ülkemizde, yeni kentleşmenin ilerlemesiyle birlikte, üretilen inşaat atığı miktarı yüksek seyretmektedir. Bu inşaat atıkları çoğunlukla beton bloklar, tuğlalar, çelik çubuklar, ahşap, plastikler, cam ve dekoratif malzemelerden oluşmakta ve bu da onları karmaşık bir yapıya ve işlenmesi zor bir yapıya büründürmektedir. Çöp depolama ve yakma gibi geleneksel bertaraf yöntemleri yalnızca kaynakları israf etmekle kalmayıp aynı zamanda toprak kirliliği, su kirliliği ve hava kirliliği gibi potansiyel çevre sorunlarına da yol açmaktadır. Bu nedenle, inşaat atıklarını değerlendirmenin etkili yollarının bulunması acilen gerekmektedir.
İnşaat Atığı Geri Dönüşümü
A. Geri Dönüştürülmüş Agrega Üretimi :
Atık beton bloklar, tuğlalar ve diğer malzemeler, kırma, eleme ve yıkama işlemleriyle işlenerek yol yapımında, temel dolgusunda ve beton üretiminde kullanılmak üzere geri dönüştürülmüş agregalar üretilebilir. Geri dönüştürülmüş agregaların uygulanması, doğal taş madenciliğini ve kaynak tüketimini azaltmanın yanı sıra, inşaat atıklarının çevresel baskısını da hafifletir. Günümüzde, hem yurt içinde hem de yurt dışında, geri dönüştürülmüş agregaların inşaat mühendisliğinde uygulanabilirliğini ve ekonomik uygulanabilirliğini gösteren birçok başarılı uygulama bulunmaktadır.
B. Atık Kerestenin Geri Dönüşümü ve Değerlendirilmesi :
İnşaat atıklarının kereste kısmı , ayrıştırılıp işlendikten sonra mobilya imalatında, levha üretiminde veya biyokütle enerjisi olarak kullanılabilir. Özellikle, nispeten iyi malzeme kalitesine sahip olan atık ahşap kalıplar, işlendikten sonra inşaatta tekrar kullanılabilir ve kapalı bir geri dönüşüm döngüsü oluşturabilir. Ayrıca, odunun yanması sonucu ortaya çıkan ısı, ısıtma veya elektrik üretimi için kullanılarak enerji dönüşümü ve kullanımı sağlanabilir.
C. Metal Malzemelerin Geri Dönüşümü ve Yeniden Kullanımı :
İnşaat atıklarındaki çelik çubuklar ve demir borular gibi metal malzemeler yüksek geri dönüşüm değerine sahiptir. Manyetik ayırma ve hava ayırma gibi teknolojiler sayesinde bu metal malzemeler, eritme ve döküm gibi işlemlerle çelik ve alüminyum gibi çeşitli metal ürünlere verimli bir şekilde ayrıştırılıp yeniden işlenebilir. Bu ürünler inşaat, ulaşım, makine ve diğer alanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
D. Atık Plastik ve Camların Geri Dönüşümü :
Plastik ve cam ürünleri inşaat atıklarının küçük bir kısmını oluştursa da geri dönüşümleri de aynı derecede önemlidir. Plastikler, yıkandıktan, ezildikten ve eritildikten sonra geri dönüştürülmüş plastik peletlere dönüştürülebilir ve bu peletler plastik ürünler üretmek veya yol yapımında modifiye edici olarak kullanılabilir. Öte yandan cam, eritilerek cam tuğla ve cam mozaik gibi cam ürünlere dönüştürülebilir ve böylece kaynak geri dönüşümü sağlanabilir.
Hükümet inşaat atıklarının arıtımını teşvik ediyor.
kaynak kullanımını teşvik etmek :
İnşaat atıklarının kaynak kullanımını teşvik etmek için hükümetin, inşaat atıklarının sınıflandırılması, toplanması, taşınması, arıtılması ve kullanımına ilişkin standartları ve gereklilikleri açıklığa kavuşturan ilgili politikaları ve düzenlemeleri yürürlüğe koyması gerekmektedir.
Aynı zamanda, işletmelerin ve bireylerin aktif katılımını teşvik etmek için vergi indirimleri ve sübvansiyonlar gibi teşvikler sağlamalıdır. Ayrıca, teknolojik inovasyonun güçlendirilmesi ve daha verimli ve çevre dostu inşaat atığı arıtma teknolojileri ve ekipmanlarının geliştirilmesi, inşaat atıklarının kaynak kullanımını teşvik etmek açısından da büyük önem taşımaktadır.
Dünya İnsanlığın Evidir
inşaat atıklarının arıtımı ve değerlendirilmesi :
İnşaat atıklarının işlenmesi ve değerlendirilmesi, hükümet, işletmeler ve halkın ortak çabalarını gerektiren sistematik bir projedir. İşletmeler aktif olarak sosyal sorumluluk üstlenmeli, teknolojik araştırma ve geliştirmeye yatırımlarını artırmalı ve inşaat atıklarının geri dönüşüm oranını iyileştirmelidir; halk çevre bilincini artırmalı, atık ayrıştırma çalışmalarına aktif olarak katılmalı ve inşaat atığı üretimini azaltmalıdır.
Hükümetin öncülüğünde, işletmelerin merkezde olduğu, toplumsal örgütlerin ve kamuoyunun ortak katılımıyla bir yönetişim sistemi inşa edilerek, toplum genelinde olumlu bir birlikte yönetişim ve paylaşılan yarar durumu oluşturulabilir.
İnşaat Atıklarının Uygun Şekilde Bertaraf Edilmesi :
Kentsel gelişimin bir "yan ürünü" olan inşaat atıkları, arıtımı ve kullanımı yoluyla şehirlerin sürdürülebilir kalkınması ve ekolojik medeniyet inşasıyla doğrudan ilişkilidir. Kaynak kullanımı yoluyla, bu inşaat atığı "yükünü" değerli bir kaynağa dönüştürebilir ve kentsel gelişime yeni bir canlılık katabiliriz.
Gelecekte, sürekli teknolojik ilerlemeler ve politika iyileştirmeleriyle, inşaat atıklarının kaynak kullanımının daha geniş bir kalkınma perspektifi getireceğine, kaynak tasarrufu sağlayan ve çevre dostu bir toplum inşa etmeye önemli ölçüde katkıda bulunacağına inanmak için nedenlerimiz var.